Je staat met één been al in de auto, de koffers zijn ingeladen, en dan komt die ene vraag die de hele vakantie kan verpesten: heb ik de wasmachine wel afgesloten? Twee weken weg betekent twee weken waarin een lekkende vaatwasser, een verstopte goot of een vergeten container op straat een probleem wordt dat je pas merkt als je terug bent. En juist in de zomermaanden, als half Nederland tegelijk vertrekt, is een opgeruimd en goed achtergelaten huis geen luxe maar gewoon slim.
Ik heb het zelf één keer fout gedaan. Vrieskast op vakantiestand gezet die niet bestond, stekker er per ongeluk uit, en bij thuiskomst een vrieslade vol smeltwater en bedorven vlees. De geur zat er weken later nog in. Sindsdien werk ik met een vaste lijst, en die lijst is in de loop der jaren behoorlijk concreet geworden.
Begin met de natte ruimtes — daar gaat het echt mis
De grootste schades thuis tijdens vakanties komen niet van inbrekers maar van water. Een slangetje van de wasmachine dat het begeeft, een afvoer die langzaam dichtslibt en overloopt, een toilet dat blijft doorlopen. Draai daarom de hoofdkraan dicht als je langer dan een week weg bent. De meeste woningen hebben die onder de gootsteen of in de meterkast — een kwartslag en je hele waterleiding staat droog.
Zet de wasmachine en vaatwasser ook fysiek uit met de stekker, niet alleen met de knop. Laat het deurtje van allebei op een kier staan, anders krijg je na twee weken een muffe lucht in de trommel die je er niet zomaar uitwast. Gooi voor je vertrekt nog een keer een scheut azijn door de afvoer van douche en gootsteen — dat houdt de geurafsluiter fris en voorkomt dat er bij terugkomst een rioollucht door het huis hangt.
De koelkast: het klassieke vakantieprobleem
Eet de week voor vertrek bewust je koelkast leeg. Wat overblijft en niet mee kan: weggooien, niet hopen dat het twee weken overleeft. Een halfvolle koelkast die twee weken aanstaat is pure energieverspilling, maar hem helemaal uitzetten en de deur dichtdoen is nóg erger — dan groeit er schimmel. Zet hem leeg, maak hem schoon, en laat de deur op een kier met een opgevouwen theedoek ertussen. Bij de vriezer hetzelfde, tenzij je hem vol laat staan; een volle vriezer houdt de kou zelf langer vast en draait efficiënter.
Inbraakpreventie is voor 80 procent gewoon gezond verstand
De politie en het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid herhalen het elk jaar voor de zomer: de meeste inbraken in vakantieperiodes zijn gelegenheidsinbraken. Een huis dat er bewoond uitziet, slaan inbrekers over. Dat hoeft niets te kosten. Laat geen ladder of vuilcontainer onder een raam staan waar iemand op kan klimmen, leg het tuingereedschap in de schuur, en haal de reservesleutel onder de mat vandaan — dat is echt de eerste plek waar gekeken wordt.
Een slimme stekker van een paar tientjes bij de Gamma of Action, gekoppeld aan een schemerlamp die 's avonds een paar uur aangaat, doet meer dan welk peperduur alarm ook. Vraag een buurvrouw of buurman om de post weg te halen en af en toe een andere auto op de oprit te zetten. Een uitpuilende brievenbus is het duidelijkste teken dat er niemand thuis is. Zet ook even je sociale media op slot — een vakantiefoto vanaf het strand is leuk, maar het is ook een openbare aankondiging dat je huis leegstaat.
De kleine dingen die je vergeet
- Zet de cv-ketel op de vakantie- of antivriesstand in plaats van helemaal uit; helemaal uit kost je bij thuiskomst soms een dure herstart.
- Haal stekkers van tv, magnetron en opladers eruit — niet voor de veiligheid alleen, het scheelt ook sluipverbruik dat over twee weken aardig oploopt.
- Geef je kamerplanten een diepe dompelbeurt en zet ze uit de volle zon; een omgekeerde fles water in de pot redt de meeste het wel.
- Sluit de gaskraan af als je een gasfornuis hebt, en check of er geen raampje op een onbewaakte kier blijft staan.
- En leg een briefje neer met wie de sleutel heeft en welk alarmnummer erbij hoort — niet voor jezelf, maar voor wie er in nood naar binnen moet.
Het mooiste aan zo'n vaste lijst is niet dat je huis veilig is. Het is dat je hoofd leeg is zodra je de deur achter je dichttrekt. Geen half uur op de snelweg twijfelen of het strijkijzer nog aanstaat. Dat halfuur, dat is je vakantie al begonnen.